کاروانسرای خانات، بزرگترین بنای تاریخی شهر تهران

کاروانسرای خانات، بزرگترین بنای تاریخی شهر تهران

کاروانسرای خانات، بزرگترین بنای تاریخی شهر تهران


علی‌رغم ساخت و سازهای بی‌رویه و نامنظمی که ظاهر شهر تهران را نامنظم نموده، با کمی کنجکاوی و علاقه می‌توان به مکان‌هایی دست یافت که فضای سنتی و معماری زیبای خود را حفظ نموده‌اند.
یکی از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری شهر تهران کاروانسرای خانات است. کاروانسرایی که با وجود بیش از یک قرن قدمت بارها به خوبی مرمت شده و از آسیب زمان جان سالم به در برده است و امروزه مقصد مناسبی برای تهرانگردی شمرده می‌شود.

معرفی بزرگترین کاروانسرای درون شهری تهران

با اهمیت یافتن شهر تهران در دوران قاجار حاکمان این شهر که در مسیرهای مهمی همچون مسیر گیلان، خراسان، قم، مازندران و… قرار داشت تصمیم گرفتند کاروانسراهایی در داخل و خارج آن احداث نمایند. یکی از این کاروانسراها خانات نام گرفت.
خانات که بزرگترین بنای ساخته شده در بافت تاریخی تهران می‌باشد با گذشت بیش از صد سال هنوز در منطقه ۱۲ تهران پابرجا بوده و امروزه توسط ساختمان‌های بلند احاطه شده است. در سال ۱۳۸۲ این کاروانسرا در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده است.

کاروانسرای خانات، بزرگترین بنای تاریخی شهر تهران

تاریخچه کاروانسرای خانات تهران

در رابطه با قدمت این بنا اطلاعات کاملی در دسترس نیست اما با توجه به شواهد موجود خانات حدودا در سال ۱۲۶۱ یعنی در اواخر دوره ناصرالدین شاه ساخته شده است. این بدان معناست که حدود یک قرن پیش اجداد ما در این کاروانسرا بار را از دوش شترها و اسب‌هایشان پایین می‌آوردند و شب را به استراحت در حجره‌های این کاروانسرا می‌پرداختند.
چیزی که در رابطه با تاریخ ساخت این بنا کاملا مشخص است نقشه‌ای از شهر تهران در سال ۱۲۷۰ بوده که کاروانسرای خانات نیز در آن پیداست. پس واضح است که ساخت آن پیش از سال ۱۲۷۰ به پایان رسیده است.

این بنا در طول تاریخ بارها آسیب دیده اما ترمیم شده است. برای مثال در سال ۱۳۵۷ طعمه حریق بوده و درب‌های غربی و شرقی آن مسدود گشته اند. پس از آتش‌سوزی سال ۵۷ کاربری بنا تغییر داده شد اما هنوز حرارت بازار و تجارتی که در مجاورت آن انجام می‌شد زنده و قابل لمس است.

اگر از کاروانسرای خانات بازدید کنید با یک رستوران دو طبقه مواجه می‌شوید که اگر چه در سال‌های اخیر به بنا افزوده شده اما به دلیل مطابقت با حالت تاریخی و سنتی کاروانسرا مورد استقبال بازدیدکنندگان قرار گرفته است. پس فراموش نکنید در کنار بازدید از کاروانسرا می‌توانید در رستوران سنتی خانات استراحت نموده و یا غذا میل کنید.

کاروانسرای خانات، بزرگترین بنای تاریخی شهر تهران
پیشنهاد تهرانگردی: قتلگاه کریم آب منگل، حمام تاریخی سینمای ایران

معماری کاروانسرای خانات تهران

همانطور که پیشتر اشاره شد خانات بزرگترین بنای تاریخی شهر تهران است و ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد. پلان این بنا به شکل مستطیلی است که در هر ضلع آن ۱۳ حجره جای گرفته و به طور کلی در آن ۵۴ حجره وجود دارد.

خانات همچنین دارای دو ایوان بوده که یکی از آن‌ها در شرق و دیگری در غرب بنا قرار گرفته است.
ورودی اصلی بنا ایوان شرقی آن بوده که از بازار امین‌السلطان نیز قابل دسترسی می‌باشد.

در ضلع شمال شرقی بنا، باربند و اصطبلی برای چهارپایان وجود دارد که می‌توان از طریق یک دالان به آن دسترسی یافت.

در ساخت کاروانسرای خانات عمدتا از مصالحی مانند آجر و سنگ و ملات گچ، آهک و گل استفاده شده و از تزئینات موجود در آن می‌توان به آجرکاری و گره سازی اشاره نمود.

درب اصلی بنا که ۵ متر ارتفاع داشته و بسیار چشم‌گیر است از جنس نوعی چوب روسی ساخته شده است.
پیرامون این در به سخنان حضرت علی علیه السلام که درباره آداب تجارت است مزین بوده و حدود ۴۰ گل میخ فلزی بر روی آن نصب شده‌اند.

کاروانسرای خانات، بزرگترین بنای تاریخی شهر تهران
پیشنهاد تهرانگردی: رستوران سنتی نون و نمک، خانه تاریخی فخرالملوک

دسترسی به کاروانسرای خانات

این کاروانسرا در ضلع جنوبی چهارراه مولوی و در خیابان صاحب جمع قرار دارد. بهترین راه برای دسترسی به آن، استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی است. در این صورت شما می‌توانید با استفاده از مترو، به ایستگاه مولوی رفته و از آنجا تا خیابان صاحب جمع و کاروانسرای خانات پیاده‌روی کنید. همچنین می‌توانید با استفاده از اپلیکیشن پونز از هر مبدا دیگری مسیریابی نموده و بهترین مسیر برای بازدید از کاروانسرای خانات را بیابید.

آدرس کاروانسرای خانات



ساغر الهی

نویسنده پونز

مطالب مشابه

پونز به روش‌های زیر در دسترس شماست
دانلود از بازار
دانلود از گوگل پلی
ربات تلگرام

گزارش مکان